System Common Cents

Autor: William Hanneman | Dodany: 2005-11-20

wyślij znajomemu   wydrukuj stronę

poprzednia  1  2    






Zastosowanie przy budowie wędki
Poniższe przykłady powinny zilustrować niektóre aspekty wykorzystania podejścia Systemu Common Cents przez zawodowców i hobbystów składania wędek.

Przypadek 1
Kilka lat temu chciałem dobrać lekką wędkę do użycia na małych strumieniach, więc kupiłem zestaw do samodzielnego montażu przez Internet. Pierwotnie został oznaczony jako 6 stopowa wędka do linki w klasie 2. Ta informacja powinna doprowadzić nas do konkluzji, że DBI wędki powinno wynieść 2,5 / ?? Jakkolwiek, dokończona wędka wykazała DBI = 3,3 / 70. Gdybym sprawdził blank przed montażem, wyszłoby, że jest to szybka wędka, ale nie do sznura w klasie 2.
Pojawia się tu interesujące zagadnienie. Wspomniany kij jest sprzedawany jako wędka o szybkiej akcji do linki 2. Zakłada się przy tym, że wędka taka da ekspertowi rzutowemu możliwość łatwego przerzucenia 30 stóp linką w klasie 2; umiejętność rzadko wymaganą przy wędkowaniu na strumieniach z 6-scio stopową wędką. Oczywiście, jeśli ktoś zechce doświadczyć wędkarstwa na małym strumieniu, to będzie potrzebował do tej wędki linki w 3 lub 4.

Przypadek 2
W wyniku nieuwagi złamałem 8 cali szczytówki z mojego Sage’a 389 LL (wędka osiem stóp i 9 cali przeznaczona do linki w klasie 3). Sage wymienił uszkodzoną część, a mnie została ta złamana. Zbrojąc ją w przelotkę szczytową i używając tego samego dolnika uzyskałem wędkę ‘481’, która miała ERN = 4,5, a AA = 55. w związku z tym, że nie mam ochoty na wolną wędkę do linki w klasie 4, eksperyment wykazał zarówno jak ważna jest konstrukcja szczytówki dla zachowania się wędki i jak DBI dobrze odzwierciedla różnice.

Przypadek 3
W poszukiwaniu dłuższej i szybszej wędki, sprawdziłem pomysł zbudowania jej samemu. Po sprawdzeniu reklam zdecydowałem się na blank „szybkiej wędki” z serii blanków IM7 i zamówiłem jeden – siedmiostopową trójkę.
Po dostarczeniu sprawdziłem jej DBI – założono, że parametry dla blanku będą zasadniczo takie same jak te otrzymane dla w pełni uzbrojonej wędki. (dodanie przelotek, omotek i wykończenia można uznać za bardzo niewielkie zmiany w zakresie ERN i AA gotowej wędki. Powinno to zostać potwierdzone, a zmiana wykazana przez każdego zbrojącego wędki). Jednak wciąż rezultaty pomiarów okazywały się bardzo rozczarowujące.
7-mio stopowy blank wykazał DBI = 3,9 / 60, wskazując, że rzeczywiście gotowa wędka jest przeznaczona do linki w klasie 3. Aczkolwiek nie ma szybkiej akcji. To był ostateczny dowód na twierdzenie, że użycie IM7 nie gwarantuje otrzymania szybkiej wędki, a akcja jest wynikiem projektu wędki, a nie użytego materiału.

W ślad za tym rozumowaniem, sprawdziłem mojego starego, szklanego Shakespeare’a Wonder Rod. Zaprojektowany jako ultra lekki spinning – w tamtych czasach muszkarze oczekiwali wędek o wolnej akcji imitujących wędki bambusowe – miał DBI = 6,6 / 75. Świadczy to o tym, że projektowanie wędek o szybkiej akcji to nic nowego. Wędkuję nią szczęśliwie od ponad 50 lat.

Co odchodzi, wraca z powrotem. Dzisiaj widzimy wprowadzanie nowych „super wyczynowych, super drogich wędek”, gdyż współcześnie muszkarze oczekują szybkich wędek podobnych do spinningów. Ciekawe będzie sprawdzenie, czy pragmatyczni twórcy wędek dla zaspokojenia popytu założą do spinningowych blanków muchowe uchwyty. Można jeszcze użyć uchwytu uniwersalnego i wciskać go jako wędkę do muchowania i spinningu zarazem. Ale nie bójmy się - DBI pozwoli zmierzyć i obiektywnie ocenić takie wędki.

O ile Efektywna Klasa Wędki (Effective Rod Numer – ERN) jest głównie jej funkcją mocy dolnika, a Kąt Akcji (Action Angle – AA) jest funkcją ugięcia szczytówki, stwierdziłem, że ciekawym byłoby dodanie do poprzednio wspomnianej 7 stopowej wędki dodatkowej stopy długości sztywnego dolnika. W tej sytuacji, wynik mógłby się okazać następujący – 8 stopowa wędka o DBI = 5,4 / 65. Podczas gdy wzrost wartości ERN i AA są spodziewane, blank w dalszym ciągu nie będzie klasyfikowany jako o szybkiej akcji

Z powyższego stwierdzenia jasno wynika, że system Common Cents może stanowić znaczące wsparcie dla budowniczych wędek w wyjaśnianiu, czego można spodziewać się od danego blanku po jego zbrojeniu.
Jak wcześniej wspomniano, DBI powinno być podane na każdej gotowej wędce, ale również podane dla każdego blanku. W związku z tym, że każda gotowa wędka czy blank mają swoje własne parametry, kiedy wędka jest zbrojona, jej parametry są ustalone. Blank, z drugiej strony, może być zmieniany podczas procesu zbrojenia.

Konkluzje
System Common Cents Approach, włączając DBI, przedstawia rewolucyjny wkład do technologii wędkarstwa muchowego. Po raz pierwszy każdy może obiektywnie wyznaczyć i opisać zarazem moc jak i akcję wędki, a także przydatność każdego blanku do stworzenia gotowej wędki o ustalonych parametrach.

Opisane powyżej przypadki wskazują, że jeśli usunie się z części szczytowej nieco materiału, to wówczas uzyskana wędka będzie krótsza, mocniejsza i będzie miała wolniejszą akcję – wartość ERN wzrośnie, a AA spadnie. I odwrotnie, przedłużenie dolnika sprawi, że wędka będzie dłuższa, sztywniejsza i o bardziej szczytowej akcji – obydwie wartości ERN i AA wzrosną.
Oznacza to, że AA jakiegokolwiek blanku definiuje maksymalną możliwą szybkość gotowej wędki z niego skonstruowanej. Wszelkie czynności mające na celu jej skrócenie lub podział na większą ilość części sprawią, że ERN wzrośnie a AA się zmniejszy – co oznacza, że wędka będzie mocniejsza i wolniejsza.
Jeszcze jedną cechą DBI przydatną zbrojarzom wędek jest możliwość wyznaczania wartości ERN i AA dla każdej części wędki bez potrzeby jej cięcia. Każdy może po prostu dokonać pomiarów części blanku, która go interesuje. Byłoby to bardzo przydatne przy konstruowaniu wieloskładów o danym DBI.



SYSTEM COMMON CENTS
POMIAR FAKTYCZNYCH WŁASNOŚCI


„Jeżeli nie możesz czegoś zmierzyć, jeżeli nie możesz tego wyrazić w liczbach, Twoja wiedza jest skromna i niesatysfakcjonująca”
Lord Kelvin

Wstęp
Największym wkładem AFTMA do wędkarstwa muchowego jest arbitralne ustanowienie wag muchowych linek (Tabela A). Dało to możliwość powiązania klas muchowych sznurów i wędek. Fundamentalną sprawą dla tej relacji jest oczywiście zdefiniowanie faktycznych właściwości muchówek.

Na chwilę wróćmy do wykresu 5. Wędki różnych producentów, wszystkie przeznaczone do linek w klasie 6, mają różne czucie. Chociaż wszystkie mają różną moc, ich różne czucia odnoszą się do ich odmiennej akcji – kolejnej właściwości faktycznej, która nigdy nie została obiektywnie zdefiniowana.
Obecnie w praktyce każdy producent oznacza wędkę rekomendowaną klasą linki. Jednak pamiętajmy, że taka rekomendacja jest tylko subiektywną opinią projektantów wędek.


































Wszystko to sprawia, że wędkarz traci rozeznanie w ‘swoistych’ właściwościach mocy i akcji wędki. Pozostawiony sam sobie wobec ograniczonej liczby możliwości, często decyduje się dany model na zasadzie wyboru „mniejszego zła”.
Jeśli wędkarz obstaje przy wędkarskiej pasji, pragnienie posiadania kolejnej wędki wzrasta. Czy będzie ona dłuższa, krótsza, szybsza, wolniejsza, mocniejsza, słabsza, cięższa czy lżejsza musi być subiektywnie opisana w odniesieniu do wędki „bazowej”. Dobór takiego nowego kija może okazać się frustrującą nauką na błędach.
To wszystko skłania do mierzenia faktycznych właściwości naszej „bazowej” wędki i porównywania z wędkami alternatywnymi, spośród których chcemy dokonać jak najlepszego wyboru. Ten pomiar pozwoli podjąć decyzję opartą na świadomym wyborze lub skłoni do zamówienia oryginalnej konstrukcji spełniającej oczekiwane kryteria. Podejście to zostało opisane nieco wcześniej.
Poniżej opisujemy fundamenty zasady tego sposobu myślenia oraz techniki pomiaru faktycznych właściwości każdej wędki lub blanku.

Fundament Common Cents
Kształt, jaki przybiera ugięta (naładowana) wędka zależy od dwóch współzależnych czynników, tzn. sztywności wędki (faktycznej mocy – intrinsic power) oraz ugięcia lub deformacji szczytówki (akcji). Ujęcie to rozwija termin, który pomoże obiektywnie zdefiniować faktyczne właściwości każdej wędki. Termin ten to DBI lub Zdefiniowany Indeks Ugięcia (Defined Bending Index - DBI), wg poniższego wzoru:

DBI = ERN / AA

gdzie:

ERN oznacza Efektywną Klasę Wędki (Effective Rod Number), czyli miarę efektywnej mocy wędki, natomiast AA oznacza Kąt Akcji (Action Angle) – miarę kąta osiąganego przez wygiętą szczytówkę wędki.

Oznaczanie ugięcia wędki w stosunku do klasy linek AFTMA
Wykres 6 prezentuje relacje między klasą AFTMA wyznaczoną przez producentów kilkunastu dostępnych w handlu wędek i wagi potrzebnej do ich wygięcia o odcinek równy 1/3 ich długości.
Jako pierwsze przybliżenie, wykropkowana linia ilustruje 10-cio krotną masę linek zaprezentowanych w Tabeli A w relacji do ich klasy wyznaczonej przez producenta. Finalna ciągła krzywa pokazuje powyższy stosunek, na którym zasadza się Common Cents. Definiuje się ją przez następujący wzór (Punkty znajdujące się powyżej ciągłej krzywej uznaje się w obecnej praktyce jako zaniżanie klasy mocniejszych wędek o szybszej akcji).







































Faktyczna Moc (Intrinsic Power) = (10) * (waga linki) + (60) * (klasa linki wg AFTMA)

Np. oznaczenie klasy linki 5 wg AFTMA wynosi 140 grainów. Faktyczna moc wędki tak oznaczonej wyniesie tyle, gdy ugięcie jej szczytówki o odcinek równy 1/3 jej całkowitej długości da wartość:

IP = (10) (140) + (60) (5) = 1400 + 300 = 1700grainów

Wędka o mniejszej mocy faktycznej będzie przeładowana taką linką, a mocniejsza wędka nie będzie w pełni naładowana. Powyżej wartości zostały podane w grainach - wartości niemającej znaczenia dla wędkarzy. Zatem należy zastosować prosty system konwersji tej miary na miarę łatwiejszą do zrozumienia.

ERN, ELN (Efektywna Klasa Linki – Effective Line Number) i System Common Cents
Wykres 6 ukazuje zakres wartości efektywnej mocy wędek oznaczonych przez producenta do linek od klasy AFTMA 1 do 8 na ponad 2000 grainów. System Common Cents, proponuje rozbicie każdej pełnej wartości na 10 mniejszych jednostek. Takie podejście pozwala na uzyskanie wartości określanych mianem Efektywnej Klasy Wędki (ERN - Effective Rod Number) i Efektywnej Klasy Linki (ELN – Effective Line Number). Dla zrównoważonej wędki zachodzi równość ERN = ELN.
Termin „Efektywna” stosuje się tu dla rozróżnienia systemu Common Cents od systemu AFTMA. Np. linka w klasie 5 z tabeli A odpowiada ERN = 5,5, a przedział AFTMA odpowiada ELN w zakresie 5,2 – 5,8.
Centy amerykańskie są bite w miliardach sztuk z zachowaniem bardzo precyzyjnej wagi. Te bite po 1996r. średnio ważą 38,61 grana i ich użycie dało nazwę tej metodzie. Używając metody opisanej poniżej każdy może wyznaczyć DBI jakiejkolwiek wędki w zakresie jej ERN i AA.

Wyznaczanie ERN
Jak pokazano na zdjęciu 7, należy usztywnić wędkę na półce 1,5m nad podłożem. Przelotki powinny być skierowane do góry. Jeśli to konieczne, można użyć centówek do momentu wypoziomowania pierwszej stopy dolnika. Należy zmierzyć wysokość poziomej wędki nad ziemią, tu np. 64 cale (ok. 1,63m – przyp. tłum.).






















Jak pokazano na ryc 8, przy użyciu przezroczystej taśmy samoprzylepnej mocujemy prosty lekki patyczek (tu, kawałek prostego drutu) do przelotki szczytowej. Należy sprawdzić dokładnie, czy patyczek jest przymocowany równolegle do wędki. Następnie należy rozprostować spinacz biurowy i użyć go do zaczepienia o przelotkę szczytową lekkiej torebeczki plastikowej.
Należy wyznaczyć 1/3 długości wędki (tu np. 1/3 z wędki o długości 8,5 stopy wynosi 102 cale podzielone na 3, co daje 34 cale). Po raz kolejny przypominamy, że zgodnie z definicją, w pełni naładowana wędka jest ugięta o odcinek równy 1/3 jej całkowitej długości.
Do torebeczki dodajemy wypolerowane jednocentówki bite po 1996r. do momentu, w którym wędka jest odpowiednio ugięta (naładowana). W tym przypadku 64 – 34 = 30 cali nad podłożem), co ilustruje ryc. 9.












































































Przeliczamy ilość monet w torebeczce i sprawdzamy wartość ERN w tabeli B.

Wyznaczanie AA

1) Uginamy wędkę w dokładnie taki sam sposób jak przy wyznaczaniu ERN – o ten sam odcinek.
2) Analizator Akcji (możesz go wydrukować.....) - z ryc. 11 umieszczamy za szczytówką w taki sposób, aby linia podstawowa była dokładnie pozioma, a patyczek (przyczepiony do przelotki szczytowej – przyp. tłum.) zbiegał się z punktem środkowym skali pomiaru kąta.
3) Odczytujemy na skali wartość wskazaną przez wolny koniec patyczka. Na ryc. 9 wskazuje on wartość ok. 70.
Ryc. 10, z kątem AA ok. 55, pokazuje wolniejszą wędkę o tym samym ERN. Porównanie ryc. 9 i 10 jasno wskazuje głębsze ugięcie szczytówki szybszej wędki.
W oparciu o praktykę, wędki o wolnej akcji mają AA mniejsze od 59, gdy wędki o szybkiej akcji mają AA większe niż 66.
Wyniki pokazane na ryc. 9 i 10 wskazują jasno, że akcja wędki nie zależy od ich mocy.
































Konkluzje
Tak pokrótce przedstawiliśmy – w naszym przekonaniu - rewolucyjne podejście do tematu charakteryzowania wędek muchowych. Metoda ta zawiera technikę prostego pomiaru obiektywnych cech przy użyciu wspólnego mianownika i garści pokrytych miedzią monet (faktycznie amerykańskie jednocentówki są wykonane z cynku). Może być używana przez budowniczych wędek, z pewnością pozwoli im zaoszczędzić energie i czas konieczne do poszukiwań odpowiednich blanków. Również polecana jest wszystkim którzy chcą odkryć i porównać charakterystyczne cechy ulubionych i poszukiwanych modeli wędek.


poprzednia  1  2    


Żaby bez zaklęć


Banachowski - muchy szczupakowe


Sikora - suche chrusty


Paszko - zimowe streamerki


Warda - na małą rzekę